Bedrijfsfuncties

Om de producten en diensten te kunnen leveren die door de omgeving gevraagd worden, moeten de waterschappen beschikken over bepaalde bedrijfsfuncties. Een bedrijfsfunctie is een geheel aan competenties en middelen nodig om een omschreven doel te realiseren. Een bedrijfsfunctie kan opgedeeld zijn in subbedrijfsfuncties die nodig zijn om subdoelen te realiseren die gezamenlijk het doel van de overkoepelende bedrijfsfunctie realiseren. Belangrijk bij de afbakening van een bedrijfsfunctie is dat de verantwoordelijkheid voor een bedrijfsfunctie eenduidig belegd kan worden. Een bedrijfsfunctie moet zichzelf kunnen inrichten zonder daarbij afhankelijk te zijn van de inrichting van andere bedrijfsfuncties. Wel kunnen bedrijfsfuncties de diensten van andere bedrijfsfuncties gebruiken om hun eigen doelen te realiseren. Processen kunnen, en zullen vaak, over verschillende bedrijfsfuncties heen gaan. Bedrijfsfuncties moeten dus gericht zijn op samenwerking met andere bedrijfsfuncties.


Het bedrijfsfunctiemodelEen bedrijfsfunctiemodel is een model van de bedrijfsfuncties van een organisatie. Het beschrijft wat een organisatie doet onafhankelijk van hoe het wordt uitgevoerd. Aangezien organisaties in de tijd meestal dezelfde activiteiten blijven uitvoeren is het bedrijfsfunctiemodel doorgaans stabiel van aard. is een essentieel onderdeel van het geheel aan modellen. Het bedrijfsfunctiemodelEen bedrijfsfunctiemodel is een model van de bedrijfsfuncties van een organisatie. Het beschrijft wat een organisatie doet onafhankelijk van hoe het wordt uitgevoerd. Aangezien organisaties in de tijd meestal dezelfde activiteiten blijven uitvoeren is het bedrijfsfunctiemodel doorgaans stabiel van aard. wordt gebruikt voor de volgende doeleinden:

Met het model wordt de afbakening van bedrijfsfuncties duidelijk. Een heldere afbakening van bedrijfsfuncties leidt tot grotere flexibiliteit en efficiëntie in uitvoering omdat verantwoordelijkheden helder en effectief belegd zijn. Bij de inrichting van een waterschap dienen de grenzen van de bedrijfsfuncties gerespecteerd te worden. Maar ook bij discussies over in- en outsourcing is de afbakening van bedrijfsfuncties belangrijk. De informatievoorzieningDe informatievoorziening is het geheel van mensen, middelen en maatregelen, gericht op het invullen van de informatiebehoefte met gegevens en functionaliteit, zoals die volgt uit de bedrijfsprocessen van de organisatie. houdt rekening met de bedrijfsfuncties in de zin dat een applicatiemodule niet over bedrijfsfunctiegrenzen heen gaat. Door in kaart te brengen welke informatie bedrijfsfuncties van elkaar nodig hebben, is het mogelijk om goede afspraken te maken over informatieuitwisseling en wordt inzichtelijk wat kerngegevens zijn. De koppelvlakken tussen de bedrijfsfuncties geven aan welke informatie functieoverschrijdend is en waarover dus afspraken gemaakt moeten worden rond het delen van informatie. Zo geeft het bedrijfsfunctiemodelEen bedrijfsfunctiemodel is een model van de bedrijfsfuncties van een organisatie. Het beschrijft wat een organisatie doet onafhankelijk van hoe het wordt uitgevoerd. Aangezien organisaties in de tijd meestal dezelfde activiteiten blijven uitvoeren is het bedrijfsfunctiemodel doorgaans stabiel van aard. focus aan de discussies over informatieuitwisseling en kernregistraties. Door per bedrijfsfunctie te bekijken welke informatievoorzieningDe informatievoorziening is het geheel van mensen, middelen en maatregelen, gericht op het invullen van de informatiebehoefte met gegevens en functionaliteit, zoals die volgt uit de bedrijfsprocessen van de organisatie. nodig is voor de uitvoering van die bedrijfsfunctie is het mogelijk de totale informatievoorzieningbehoefte van de waterschappen in kaart te brengen. Door te identificeren wat de overlap is in informatievoorzieningbehoefte tussen bedrijfsfuncties kunnen samenhang en efficiëntie in de informatievoorzieningDe informatievoorziening is het geheel van mensen, middelen en maatregelen, gericht op het invullen van de informatiebehoefte met gegevens en functionaliteit, zoals die volgt uit de bedrijfsprocessen van de organisatie. worden geborgd.

Onderstaande bedrijfsfunctiemodelEen bedrijfsfunctiemodel is een model van de bedrijfsfuncties van een organisatie. Het beschrijft wat een organisatie doet onafhankelijk van hoe het wordt uitgevoerd. Aangezien organisaties in de tijd meestal dezelfde activiteiten blijven uitvoeren is het bedrijfsfunctiemodel doorgaans stabiel van aard. is in december 2019 opgesteld. Een meer gedetailleerd bedrijfsfunctiemodelEen bedrijfsfunctiemodel is een model van de bedrijfsfuncties van een organisatie. Het beschrijft wat een organisatie doet onafhankelijk van hoe het wordt uitgevoerd. Aangezien organisaties in de tijd meestal dezelfde activiteiten blijven uitvoeren is het bedrijfsfunctiemodel doorgaans stabiel van aard., waarin ook een aantal subfuncties is onderkend is te vinden op deze pagina Bedrijfssubfuncties

De besturende bedrijfsfuncties zijn ervoor verantwoordelijk dat door het plannen, doen uitvoeren, verantwoorden en bijsturen/gericht beïnvloeden van activiteiten de doelstellingen van het waterschap gerealiseerd worden. (Grouping) Besturende bedrijfsfuncties Het formuleren en bewaken van de strategie en het beleid volgens welke de waterschappen hun doelstellingen willen realiseren. (BusinessFunction) Strategievorming Het controleren en bijsturen van de uitvoering van de plannen volgens welke de waterschappen hun doelstellingen willen realiseren. De bedrijfsfunctie Controle & verantwoording is ervoor verantwoordelijk dat voldaan wordt aan de door wet- en regelgeving verplicht gestelde oplevering van verantwoordingsrapportages. (BusinessFunction) Controle & verantwoording Het opstellen en bewaken van de plannen volgens welke de waterschappen hun doelstellingen willen realiseren (BusinessFunction) Planvorming De bedrijfsfunctie Management is ervoor verantwoordelijk dat door het plannen, doen uitvoeren, verantwoorden en bijsturengericht beïnvloeden van activiteiten de doelstellingen van de waterschappen gerealiseerd worden. (BusinessFunction) Management Alle vormen van samenwerking met externe partijen, waaronder ketenpartners en verbonden partijen. (BusinessFunction) Samenwerking derden en verbonden partijen De primaire bedrijfsfuncties van een waterschap zorgen er voor dat de producten en diensten van de onderneming worden gerealiseerd (Grouping) Primaire bedrijfsfuncties Het geheel van activiteiten om in het waterschap op het juiste moment over de juiste gegevens van de juiste kwaliteit te beschikken. (BusinessFunction) Gegevensmanagement De bedrijfsfunctie Watersysteembeheer is ervoor verantwoordelijk dat de kwaliteit en kwantiteit van het oppervlakte- en grondwater voldoen aan de gestelde normen. (BusinessFunction) Watersysteembeheer De bedrijfsfunctie Wegbeheer is ervoor verantwoordelijk dat de wegen in een zodanige staat zijn dat kan worden voldaan aan de bepalingen ten aanzien van doelmatige ontsluiting en verkeersveiligheid en -regeling. (BusinessFunction) Wegennetbeheer De bedrijfsfunctie Waterketenbeheer is ervoor verantwoordelijk dat ontvangen water wordt gezuiverd. (BusinessFunction) Waterketenbeheer De bedrijfsfunctie Relatiebeheer is ervoor verantwoordelijk dat het contact met externe relaties wordt onderhouden en benut. (BusinessFunction) Relatiebeheer Vaarwegbeheer is de formele zorg voor het in stand houden van vaarwegen voor de (beroeps)scheepvaart. (BusinessFunction) Vaarwegennetbeheer De bedrijfsfunctie Regulering is ervoor verantwoordelijk dat er geen ongewenste invloeden van de omgeving zijn op de infrastructuur van de waterschappen. (BusinessFunction) Regulering De bedrijfsfunctie Belastingheffing is ervoor verantwoordelijk dat de primaire financiële middelen voor het uitvoeren van de taken worden gegenereerd middels het opleggen van aanslagen aan burgers en bedrijven. (BusinessFunction) Belastingheffing De bedrijfsfunctie Calamiteitenzorg is ervoor verantwoordelijk dat de waterschappen voorbereid zijn op gebeurtenissen, al dan niet plotseling optredend, met zodanig ernstige gevolgen voor waterkering, waterbeheersing en/of waterkwaliteit, dat het noodzakelijk kan zijn af te wijken van het bestuurlijk vastgestelde beleid en/of gangbare procedures of beslissingen te nemen, waarin het vastgestelde beleid niet voorziet. (BusinessFunction) Calamiteitenzorg De bedrijfsfunctie Waterkeringenbeheer is ervoor verantwoordelijk dat Nederland beschermd is tegen overstromingen. (BusinessFunction) Waterkeringenbeheer De ondersteunende bedrijfsfuncties zorgen er voor dat de primaire en besturende functies goed kunnen worden uitgevoerd (Grouping) Ondersteunende bedrijfsfuncties Het ondersteunen van het personeelsbeleid en het ondersteunen van het organisatiebeleid. (BusinessFunction) Personeel & organisatie Het zorgdragen voor alle inkomende en uitgaande financiele stromen. (BusinessFunction) Financiën Het ervoor zorgdragen dat gegevens beschikbaar blijven zodat het handelen van waterschappen publiek verantwoord kan worden. (BusinessFunction) Informatie- & archiefbeheer Het bieden van ondersteuning bij administratieve taken. (BusinessFunction) Administratieve ondersteuning Het verwerven van middelen en het bewaken van de afspraken hierover met de leverancier. (BusinessFunction) Inkoop- & contractmanagement Het verlenen van vastgoed gerelateerde diensten, parkeerdiensten en nutsdiensten (gas, water en licht), de planning daarvan en het onderhoud daarop. (BusinessFunction) Huisvesting & facilitairezaken Het ervoor zorgdragen dat de organisatie zich op de juiste wijze uit naar interne en externe personen en partijen. (BusinessFunction) Communicatie Verantwoordelijk voor het bekend maken en vertalen van informatiebehoeften naar gewenste informatievoorziening functionaliteiten en ICT-middelen en het verzorgen van het beheer de verbetering en doorontwikkeling daarvan. (BusinessFunction) Informatisering & Automatisering Het bieden van advies en ondersteuning op het gebied van wet- en regelgeving. (BusinessFunction) Juridische ondersteuning Verantwoordelijk voor de administratieve en planmatige ondersteuning van het besluitvormingsproces van bestuur en hoger management. (BusinessFunction) Bestuursondersteuning Deze svg is op 01-07-2020 13:05:07 CEST gegenereerd door ArchiMedes © 2016-2019 ArchiXL. ArchiMedes 01-07-2020 13:05:07 CEST


De primaire functies van een waterschap zijn direct af te leiden uit de wettelijke taakstelling van de waterschappen:

  • Schoon water
  • Veiligheid
  • Voldoende water

Deze taken worden geleverd middels de bedrijfsfuncties Waterkeringenbeheer , Watersysteembeheer en Afvalwaterzuivering. Daarnaast voeren sommige waterschappen de bedrijfsfunctie Wegbeheer uit.

Om deze functies te kunnen uitoefenen moet een waterschap beschikken over een fysieke infrastructuur (watersysteem, waterkeringen, zuiveringstechnische werken en wegen). Deze infrastructuur moet bediend en in de juiste staat gehouden worden om aan de taakstelling van het waterschap te kunnen voldoen.

Indien zich onverwachte gebeurtenissen voordoen die een acuut gevaar vormen voor de ‘veiligheid’, ‘schoonheid’ of ‘hoeveelheid’ van het water, dan is het waterschap verantwoordelijk voor het afwenden van dat gevaar. Hiervoor is de bedrijfsfunctie Calamiteitenzorg bedoeld.

Om het gebruik van en veranderingen in de fysieke infrastructuur in goede banen te leiden, stelt het waterschap kaders op waarbinnen het gebruik, bediening en onderhoud kan plaatsvinden (zoals verordeningen en vergunningen) en handhaaft deze. Dit wordt gerepresenteerd in de bedrijfsfunctie Regulering.

Het waterschap voert deze taken uit voor de gemeenschap en werkt daarin samen met andere partijen. Deze relaties zijn van invloed op de manier waarop het waterschap haar diensten levert (taken uitvoert). De bedrijfsfunctie Relatiebeheer is verantwoordelijk voor het in goede banen leiden van de contacten met de verschillende partijen.

De primaire bedrijfsfuncties worden enerzijds bestuurd en anderzijds gefaciliteerd. Naast de Besturende functies, wordt de uitvoering van de primaire functies ondersteund door Ondersteunende functies.

In onderstaande tabel zijn de bedrijfsfuncties beschreven. Omdat het bij bedrijfsfuncties om het "wat" gaat, zijn ze gedefinieerd in termen van het doel waar ze verantwoordelijk voor zijn.


Element Beschrijving Elementtype
Administratieve ondersteuning Het bieden van ondersteuning bij administratieve taken. BusinessFunction
Belastingheffing De bedrijfsfunctie Belastingheffing is ervoor verantwoordelijk dat de primaire financiële middelen voor het uitvoeren van de taken worden gegenereerd middels het opleggen van aanslagen aan burgers en bedrijven. BusinessFunction
Besturende bedrijfsfuncties De besturende bedrijfsfuncties zijn ervoor verantwoordelijk dat door het plannen, doen uitvoeren, verantwoorden en bijsturen/gericht beïnvloeden van activiteiten de doelstellingen van het waterschap gerealiseerd worden. Grouping
Bestuursondersteuning Verantwoordelijk voor de administratieve en planmatige ondersteuning van het besluitvormingsproces van bestuur en hoger management. BusinessFunction
Calamiteitenzorg De bedrijfsfunctie Calamiteitenzorg is ervoor verantwoordelijk dat de waterschappen voorbereid zijn op gebeurtenissen, al dan niet plotseling optredend, met zodanig ernstige gevolgen voor waterkering, waterbeheersing en/of waterkwaliteit, dat het noodzakelijk kan zijn af te wijken van het bestuurlijk vastgestelde beleid en/of gangbare procedures of beslissingen te nemen, waarin het vastgestelde beleid niet voorziet. BusinessFunction
Communicatie Het ervoor zorgdragen dat de organisatie zich op de juiste wijze uit naar interne en externe personen en partijen. BusinessFunction
Controle & verantwoording Het controleren en bijsturen van de uitvoering van de plannen volgens welke de waterschappen hun doelstellingen willen realiseren. De bedrijfsfunctie Controle & verantwoording is ervoor verantwoordelijk dat voldaan wordt aan de door wet- en regelgeving verplicht gestelde oplevering van verantwoordingsrapportages. BusinessFunction
Financiën Het zorgdragen voor alle inkomende en uitgaande financiele stromen. BusinessFunction
Gegevensmanagement Het geheel van activiteiten om in het waterschap op het juiste moment over de juiste gegevens van de juiste kwaliteit te beschikken. BusinessFunction
Huisvesting & facilitaire zaken Het verlenen van vastgoed gerelateerde diensten, parkeerdiensten en nutsdiensten (gas, water en licht), de planning daarvan en het onderhoud daarop. BusinessFunction
Informatie- & archiefbeheer Het ervoor zorgdragen dat gegevens beschikbaar blijven zodat het handelen van waterschappen publiek verantwoord kan worden. BusinessFunction
Informatisering & Automatisering Verantwoordelijk voor het bekend maken en vertalen van informatiebehoeften naar gewenste informatievoorzieningDe informatievoorziening is het geheel van mensen, middelen en maatregelen, gericht op het invullen van de informatiebehoefte met gegevens en functionaliteit, zoals die volgt uit de bedrijfsprocessen van de organisatie. functionaliteiten en ICT-middelen en het verzorgen van het beheer de verbetering en doorontwikkeling daarvan. BusinessFunction
Inkoop- & contractmanagement Het verwerven van middelen en het bewaken van de afspraken hierover met de leverancier. BusinessFunction
Juridische ondersteuning Het bieden van advies en ondersteuning op het gebied van wet- en regelgeving. BusinessFunction
Management De bedrijfsfunctie Management is ervoor verantwoordelijk dat door het plannen, doen uitvoeren, verantwoorden en bijsturengericht beïnvloeden van activiteiten de doelstellingen van de waterschappen gerealiseerd worden. BusinessFunction
Ondersteunende bedrijfsfuncties De ondersteunende bedrijfsfuncties zorgen er voor dat de primaire en besturende functies goed kunnen worden uitgevoerd Grouping
Personeel & organisatie Het ondersteunen van het personeelsbeleid en het ondersteunen van het organisatiebeleid. BusinessFunction
Planvorming Het opstellen en bewaken van de plannen volgens welke de waterschappen hun doelstellingen willen realiseren BusinessFunction
Primaire bedrijfsfuncties De primaire bedrijfsfuncties van een waterschap zorgen er voor dat de producten en diensten van de onderneming worden gerealiseerd Grouping
Regulering De bedrijfsfunctie Regulering is ervoor verantwoordelijk dat er geen ongewenste invloeden van de omgeving zijn op de infrastructuur van de waterschappen. BusinessFunction
Relatiebeheer De bedrijfsfunctie Relatiebeheer is ervoor verantwoordelijk dat het contact met externe relaties wordt onderhouden en benut. BusinessFunction
Samenwerking derden en verbonden partijen Alle vormen van samenwerking met externe partijen, waaronder ketenpartners en verbonden partijen. BusinessFunction
Strategievorming Het formuleren en bewaken van de strategie en het beleid volgens welke de waterschappen hun doelstellingen willen realiseren. BusinessFunction
Vaarwegennetbeheer Vaarwegbeheer is de formele zorg voor het in stand houden van vaarwegen voor de (beroeps)scheepvaart. BusinessFunction
Waterkeringenbeheer De bedrijfsfunctie Waterkeringenbeheer is ervoor verantwoordelijk dat Nederland beschermd is tegen overstromingen. BusinessFunction
Waterketenbeheer De bedrijfsfunctie Waterketenbeheer is ervoor verantwoordelijk dat ontvangen water wordt gezuiverd. BusinessFunction
Watersysteembeheer De bedrijfsfunctie Watersysteembeheer is ervoor verantwoordelijk dat de kwaliteit en kwantiteit van het oppervlakte- en grondwater voldoen aan de gestelde normen. BusinessFunction
Wegennetbeheer De bedrijfsfunctie Wegbeheer is ervoor verantwoordelijk dat de wegen in een zodanige staat zijn dat kan worden voldaan aan de bepalingen ten aanzien van doelmatige ontsluiting en verkeersveiligheid en -regeling. BusinessFunction


Het model is gebaseerd op de volgende bronnen:


De bedrijfsfunctiemodellen van de volgende 5 waterschappen zijn gebruikt als bronmateriaal:


De bedrijfsfuncties bepalen wat de informatiebehoefte is en vormen in die zin de kapstok voor de informatievoorzieningDe informatievoorziening is het geheel van mensen, middelen en maatregelen, gericht op het invullen van de informatiebehoefte met gegevens en functionaliteit, zoals die volgt uit de bedrijfsprocessen van de organisatie.. Dit is verder uitgewerkt in het Bedrijfsobjectmodel.

Opmerkingen kun je delen via het Discussiebord.