Grondslagenlaag Waterveiligheid

De grondslagenlaag voor waterveiligheid bevat alle wet- en regelgeving die van toepassing kan de zijn op de visie droge voeten (Zie: Wettelijke verplichtingen).

Missie (Waarom)

Onze missie is adequaat in te spelen op klimaatveranderingen en Nederland te beschermen tegen overstromingen.

Dijken en andere waterkeringen houden ons land droog. Nederland kent een uitgebreid stelsel van primaire en regionale waterkeringen. Deze zijn onmisbaar voor de beschermingen tegen overstromingen, onder meer als gevolg van stijging van de zeespiegel, invasieve exoten die de balans verstoren in het ecosysteem, verhoogde rivierafvoeren en bodemdaling bij droogte door toenemende klimaatverandering.

Visie (Waarvoor)

Klimaatverandering en technologische ontwikkelingen zorgen ervoor dat waterschappen altijd voorbereid moeten zijn op nieuwe situaties. Het beheren, controleren, versterken en onderhouden van dijken en waterkeringen is één van de belangrijkste taken om in te spelen op klimaatsveranderingen.

Dit doen we door:

  • Voor 2050 alle primaire waterkeringen op orde te brengen (wettelijke resultaatsverplichting);
  • Alle waterkeringen periodiek te toetsen/te beoordelen;
  • Alle waterkeringen op een doelmatige wijze te beheren en te onderhouden;
  • Waterveiligheid te relateren aan de WILMAWaterschaps Informatie en Logische Model Architectuur (WILMA). De waterschappen willen beter en efficiënter samenwerken met elkaar en in de keten. Concrete kaders helpen bij het sturen van gemeenschappelijke ontwikkelingen zoals bijvoorbeeld de Omgevingswet. Architectuur is een strategisch hulpmiddel bij het opzetten en (continu) doorontwikkelen van de informatiehuishouding van een organisatie. Basisprincipes;
  • Door een waterbeheerplan per waterschap op te stellen (zie hiervoor: website per waterschap);
  • Door een waterverordening op te stellen (keur + regels voor waterveiligheid)


Additionele informatie: Helpdesk Water en Unie van Waterschappen

Combinatie met maatschappelijke doelen/functies

Waar mogelijk combineren we de waterkerende functie van onze waterkeringen met andere maatschappelijke doelen/functies. Denk daarbij aan:

  • Energieopwekking (bio-energie maaisel, zonnepanelen, windmolens)
  • Recreatie (fietspaden en wandelpaden)
  • Natuurontwikkeling


De onderstaande afbeelding geeft de samenhang weer tussen het waarom en waarvoor.

Grondslagen waterveiligheid 02 (002).PNG

Wettelijke verplichtingen

Waterwet: Artikel 2.1

(Geldend van 01-07-2020 t/m heden)

1. De toepassing van deze wet is gericht op:

  • a. voorkoming en waar nodig beperking van overstromingen, wateroverlast en waterschaarste, in samenhang met
  • b. bescherming en verbetering van de chemische en ecologische kwaliteit van watersystemen en
  • c. vervulling van maatschappelijke functies door watersystemen.

2. De toepassing van deze wet is mede gericht op andere doelstellingen dan genoemd in het eerste lid, voor zover dat elders in deze wet is bepaald.

Waterwet wordt opgenomen in de Omgevingswet

Omgevingswet Artikel 1.3 (maatschappelijke doelen van de wet)

Deze wet is, met het oog op duurzame ontwikkeling, de bewoonbaarheid van het land en de bescherming en verbetering van het leefmilieu, gericht op het in onderlinge samenhang:

  • a. bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit, ook vanwege de intrinsieke waarde van de natuur, en
  • b. doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de fysieke leefomgeving ter vervulling van maatschappelijke behoeften.

Omgevingswet Artikel 2.17 (waterschapstaken voor de fysieke leefomgeving) art. 2.17 lid 1

Bij het waterschapsbestuur berusten, naast de elders in deze wet en op grond van andere wetten aan dat bestuur toegedeelde taken voor de fysieke leefomgeving, de volgende taken:

  • a. op het gebied van het beheer van watersystemen en het waterketenbeheer:

1°. het beheer van watersystemen, voor zover aan het waterschap toegedeeld bij provinciale verordening als bedoeld in artikel 2.18, tweede lid, of bij ministeriële regeling als bedoeld in artikel 2.20, derde lid.

Besluit Kwaliteit Leefomgeving, Artikel 2.0a (omgevingswaarden veiligheid primaire waterkeringen)

Voor de veiligheid van primaire waterkeringen gelden de omgevingswaarden, bedoeld in artikel 2.0c.

Omgevingsverordening provincie (per provincie verschillend)

Voor de provinciale verordening worden specifieke artikelen genoemd die gaan over normen en leggers:


Voorbeeld provinciale omgevingsverordening Noord-Brabant

Artikel 4.1 Veiligheidsnorm waterkerend vermogen regionale waterkering

Lid 1 Voor een regionale waterkering is de veiligheidsnorm binnen het werkingsgebied op de kaart aangegeven als de gemiddelde overschrijdingskans per jaar van de hoogste hoogwaterstand die deze regionale waterkering veilig moet kunnen keren.

Lid 2 Voor een compartimenteringskering geldt als veiligheidsnorm het behoud van het bestaand waterkerend vermogen, het feitelijk profiel, zoals vastgelegd in de legger