Bedrijfsfunctiemodel

Ga naar: navigatie, zoeken


Onderdeel van Waterprocessen en organisatie


Functiedomein
Architectuur-aspect
waterprocessen en organisatie
Thema
Volwassenheid
Contact
Normatief


Om de producten en diensten te kunnen leveren die door de omgeving gevraagd worden, moeten de waterschappen beschikken over bepaalde bedrijfsfuncties. Een bedrijfsfunctie is een geheel aan competenties en middelen nodig om een omschreven doel te realiseren. Een bedrijfsfunctie kan opgedeeld zijn in subbedrijfsfuncties die nodig zijn om subdoelen te realiseren die gezamenlijk het doel van de overkoepelende bedrijfsfunctie realiseren. Belangrijk bij de afbakening van een bedrijfsfunctie is dat de verantwoordelijkheid voor een bedrijfsfunctie eenduidig belegd kan worden. Een bedrijfsfunctie moet zichzelf kunnen inrichten zonder daarbij afhankelijk te zijn van de inrichting van andere bedrijfsfuncties. Wel kunnen bedrijfsfuncties de diensten van andere bedrijfsfuncties gebruiken om hun eigen doelen te realiseren. Processen kunnen, en zullen vaak, over verschillende bedrijfsfuncties heen gaan. Bedrijfsfuncties moeten dus gericht zijn op samenwerking met andere bedrijfsfuncties.


Het bedrijfsfunctiemodel is een essentieel onderdeel van het geheel aan modellen. Het bedrijfsfunctiemodel wordt gebruikt voor de volgende doeleinden:

  • Met het model wordt de afbakening van bedrijfsfuncties duidelijk. Een heldere afbakening van bedrijfsfuncties leidt tot grotere flexibiliteit en efficiëntie in uitvoering omdat verantwoordelijkheden helder en effectief belegd zijn. Bij de inrichting van een waterschap dienen de grenzen van de bedrijfsfuncties gerespecteerd te worden. Maar ook bij discussies over in- en outsourcing is de afbakening van bedrijfsfuncties belangrijk. De informatievoorziening houdt rekening met de bedrijfsfuncties in de zin dat een applicatiemodule niet over bedrijfsfunctiegrenzen heen gaat.
  • Door in kaart te brengen welke informatie bedrijfsfuncties van elkaar nodig hebben, is het mogelijk om goede afspraken te maken over informatieuitwisseling en wordt inzichtelijk wat kerngegevens zijn. De koppelvlakken tussen de bedrijfsfuncties geven aan welke informatie functieoverschrijdend is en waarover dus afspraken gemaakt moeten worden rond het delen van informatie. Zo geeft het bedrijfsfunctiemodel focus aan de discussies over informatieuitwisseling en kernregistraties.
  • Door per bedrijfsfunctie te bekijken welke informatievoorziening nodig is voor de uitvoering van die bedrijfsfunctie is het mogelijk de totale informatievoorzieningbehoefte van de waterschappen in kaart te brengen. Door te identificeren wat de overlap is in informatievoorzieningbehoefte tussen bedrijfsfuncties kunnen samenhang en efficiëntie in de informatievoorziening worden geborgd.


Onderstaande figuur toont een overzicht van de bedrijfsfuncties.

Strategie en beleidNorm / kaderstellingPlanvormingControlBesturingRapporterenExterne verantwoordingUitgeven verordeningVerlenen vergunningHandhavenToetsen plannenReguleringOnderhouden relatiesAfhandelen klantcontactKlantcontactbeheerMeten waterkeringInspecteren waterkeringAnalyseren waterkeringInitiëren maatregelen waterkeringVernieuwen waterkeringRapporteren waterkeringWaterkeringenbeheerMeten watersysteemInspecteren watersysteemAnalyseren watersysteemInitiëren maatregelen watersysteemVernieuwen watersysteemRapporteren watersysteemWatersysteembeheerTransporteren afvalwaterZuiveren afvalwaterVerwerken slibInitiëren maatregelen zuiveringVernieuwen afvalwaterzuiveringRapporteren afvalwaterzuiveringAfvalwaterzuiveringMonitoren wegennetInspecteren wegennetAnalyseren wegennetInitiëren maatregelen wegennetVernieuwen wegennetRapporteren wegennetWegenbeheerBedienen waterkeringBedienen watersysteemBedienen afvalwaterzuiveringBediening fysieke infrastructuurPlannen onderhoudUitvoeren vernieuwingsprojectOplossen storingUitvoeren onderhoudOnderhoud fysieke infrastructuurVoorbereiden calamiteitBestrijden calamiteitEvalueren calamiteitCalamiteitenzorgVaststellen heffingOpleggen aanslagInvorderenVerwerken bezwaren/beroepBelastingheffingFinanciënHuisvestingCommunicatieTechnologiePersoneelsmanagementInformatievoorzieningOrganisatiemanagementBedrijfsvoeringBedrijfsfunctiemodel.png
Over deze afbeelding


De primaire functies van een waterschap zijn direct af te leiden uit de wettelijke taakstelling van de waterschappen:


Deze taken worden geleverd middels de bedrijfsfuncties Waterkeringenbeheer, Watersysteembeheer en Afvalwaterzuivering. Daarnaast voeren sommige waterschappen de bedrijfsfunctie Wegenbeheer uit.

Om deze functies te kunnen uitoefenen moet een waterschap beschikken over een fysieke infrastructuur (watersysteem, waterkeringen, zuiveringstechnische werken en wegen). Deze infrastructuur moet bediend en in de juiste staat gehouden worden om aan de taakstelling van het waterschap te kunnen voldoen. In het bedrijfsfunctiemodel is dit weergegeven door Bediening fysieke infrastructuur en Onderhoud fysieke infrastructuur.

Indien zich onverwachte gebeurtenissen voordoen die een acuut gevaar vormen voor de ‘veiligheid’, ‘schoonheid’ of ‘hoeveelheid’ van het water, dan is het waterschap verantwoordelijk voor het afwenden van dat gevaar. Hiervoor is de bedrijfsfunctie Calamiteitenzorg bedoeld.

Om het gebruik van en veranderingen in de fysieke infrastructuur in goede banen te leiden, stelt het waterschap kaders op waarbinnen het gebruik, bediening en onderhoud kan plaatsvinden (zoals verordeningen en vergunningen) en handhaaft deze. Dit wordt gerepresenteerd in de bedrijfsfunctie Regulering.

Het waterschap voert deze taken uit voor de gemeenschap en werkt daarin samen met andere partijen. Deze relaties zijn van invloed op de manier waarop het waterschap haar diensten levert (taken uitvoert). De bedrijfsfunctie Relatiebeheer is verantwoordelijk voor het in goede banen leiden van de contacten met de verschillende partijen.

De primaire bedrijfsfuncties worden enerzijds bestuurd en anderzijds gefaciliteerd. De besturende functies zijn ingedeeld in Besturing en Externe verantwoording. De uitvoering van de primaire functies wordt ondersteund door Belastingheffing en invordering en Bedrijfsvoering.


Voor het samenstellen van het bedrijfsfunctiemodel is voornamelijk uitgegaan van de indeling in de WIA. In sommige gevallen is van deze indeling afgeweken. Een aantal functies is naar een hoger niveau getild, een aantal functies is samengevoegd en er is een nieuwe functie toegevoegd. De belangrijkste wijziging is dat het bedienen en onderhouden van de fysieke infrastructuur in de WIA subfuncties zijn van de verschillende primaire bedrijfsfuncties, terwijl in het nieuwe model bedienen en onderhouden als aparte bedrijfsfuncties benoemd zijn. De hoofdreden om deze bedrijfsfuncties naar een hoger niveau te tillen, is dat hiermee aangegeven wordt dat de verantwoordelijkheid voor deze functies apart belegd kan worden en dat bediening en onderhoud van verschillende infrastructuur elementen eventueel samengenomen kan worden. Daarnaast is een aantal functies uit de WIA samengenomen omdat ze eigenlijk niet los van elkaar gezien kunnen worden: Besturing en Planvorming zijn samengenomen en Regelgeving, Vergunningverlening en Handhaving zijn samengenomen. Nieuw in het model, ten slotte, is de bedrijfsfunctie Bedrijfsvoering. Deze functie is niet opgenomen in de WIA. Aan het eind van deze sectie zijn de verschillen en overeenkomsten met de WIA in een tabel weergegeven.


In onderstaande tabel zijn de bedrijfsfuncties beschreven. Omdat het bij bedrijfsfuncties om het "wat" gaat, zijn ze gedefinieerd in termen van het doel waar ze verantwoordelijk voor zijn. De beschrijvingen zijn waar mogelijk ontleend aan de WIA.

Naam Beschrijving Groepeert
Besturing De bedrijfsfunctie Besturing is ervoor verantwoordelijk dat door het plannen, doen uitvoeren, verantwoorden en bijsturen/gericht beïnvloeden van activiteiten de doelstellingen van de waterschappen gerealiseerd worden. Strategie en beleid
Norm / kaderstelling
Planvorming
Control
Strategie en beleid Verantwoordelijk voor het formuleren en bewaken van de strategie en het beleid volgens welke de waterschappen hun doelstellingen willen realiseren.
Norm / kaderstelling Verantwoordelijk voor het vaststellen en bewaken van de normen en kaders waarbinnen de waterschappen hun doelstellingen moeten realiseren.
Planvorming Verantwoordelijk voor het opstellen en bewaken van de plannen volgens welke de waterschappen hun doelstellingen willen realiseren.
Control Verantwoordelijk voor het controleren en bijsturen van de uitvoering van de plannen volgens welke de waterschappen hun doelstellingen willen realiseren.
Externe verantwoording De bedrijfsfunctie Externe verantwoording is ervoor verantwoordelijk dat voldaan wordt aan de door wet- en regelgeving verplicht gestelde oplevering van verantwoordingsrapportages. Rapporteren
Rapporteren Verantwoordelijk voor het verzamelen, aggregeren en analyseren van gegevens voor en het opstellen van de verantwoordingsrapportages.
Regulering De bedrijfsfunctie Regulering is ervoor verantwoordelijk dat er geen ongewenste invloeden van de omgeving zijn op de infrastructuur van de waterschappen. Uitgeven verordeningen
Verlenen vergunning
Handhaven
Toetsen plannen
Verlenen vergunning Verantwoordelijk voor het beschikken op aanvragen voor vergunningen en ontheffingen.
Handhaven Verantwoordelijk voor toezicht en toepassing van (juridische) middelen gericht op het naleven van de keur, Waterwet en andere wet- en regelgeving, alsmede daaraan gerelateerde overeenkomsten
Toetsen plannen Verantwoordelijk voor het toetsen van, reageren op en beïnvloeden van de beleid(vormende) en ruimtelijke plannen van derden.
Relatiebeheer De bedrijfsfunctie Relatiebeheer is ervoor verantwoordelijk dat het contact met externe relaties wordt onderhouden en benut. Onderhouden relaties
Afhandelen klantcontact
Onderhouden relaties Verantwoordelijk voor het aangaan en onderhouden van contacten met externe relaties (klanten, partners, leveranciers, regelgevers).
Afhandelen klantcontact Verantwoordelijk voor het afhandelen van vragen, klachten, meldingen van relaties.
Waterkeringenbeheer De bedrijfsfunctie Waterkeringenbeheer is ervoor verantwoordelijk dat Nederland beschermd is tegen overstromingen. Meten waterkering
Inspecteren waterkering
Analyseren waterkering
Initiëren maatregelen waterkering
Vernieuwen waterkering
Rapporteren waterkering
Meten waterkering Verantwoordelijk voor het tijdig meten van de staat van de waterkeringen.
Inspecteren waterkering
Analyseren waterkering Verantwoordelijk voor het op basis van meetgegevens en prognoses beoordelen van de staat van de waterkeringen.
Initiëren maatregelen waterkering Verantwoordelijk voor het tijdig uit (laten) voeren van maatregelen die de staat van de waterkeringen op peil houden of brengen.
Vernieuwen waterkering Verantwoordelijk voor het tijdig uit (laten) voeren van vernieuwingen in de waterkeringen.
… overige resultaten


De bedrijfsfuncties bepalen wat de informatiebehoefte is en vormen in die zin de kapstok voor de informatievoorziening. Dit is verder uitgewerkt in het Bedrijfsobjectmodel.